KITSISO YA PUSO
LEFAPHA LA BOITEKANELO
MOLAO WA BOSETŠHABA WA BOITEKANELO WA 2003 (MOLAO NO. 61 WA 2003)
MELAWANA MALEBANA LE GO DIRA DITIRELO TSA MERERO YA TSA MALWETSE TSA FORENSIKI
Tona ya Boitekanelo o dirile melawana mo Mametlelelong go ya ka karolo 90 (i) ya Molao wa Bosetšhaba wa Boitekanelo wa 2003 (Molao No. 61 wa 2003), morago ga go rerisana le Khansele ya Bosetšhaba ya Boitekanelo.
MAMETLELELO
Ditlhaloso
Mo Melawaneng e, lefoko lengwe le lengwe kgotsa tlhagiso e e neetsweng bokao mo Molaong, e tla kaya bokao jo e bo neetsweng, ntle le fa kaelo e kaya ka mokgwa mongwe -
motho yo o letleletsweng" le kaya motho wa tsa malwetse wa forensiki, motlhankedi wa boitekanelo wa forensiki kgotsa motho wa tsa boitekanelo yo o kwadisitsweng jalo go ya ka Molao wa Diporofešene tsa Boitekanelo wa 1974 (Molao No. 56 wa 1974), go dira ditlhatlhobo tsa setopo le/kgotsa ditshekatsheko tse di tseneletseng mo setopong e bile a thapilwe go ya ka molawana 22 wa melawana e;
setopo" le kaya setopo sa motho yo o tlhokafetseng kgotsa masaledi a sona fa "setoto" se na le bokao jo bo tsamaelang le jo;
Melawana ya Dikaelo" le kaya Melawana ya Bosetšhaba ya Dikaelo ya Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki e e kwadilweng le go amogelwa ke Komiti, e bile e dumeletswe ke Tona le go phasaladiwa mo Kaseteng malebana le tiriso jaaka manyuale wa tiro e e nonofileng ya tirelo le go tsenngwa mo melawaneng e jaaka aneketšha ya A;
lefapha" le kaya Lefapha le le maleba la Boitekanelo la porofense;
lefelo le le tlhophilweng" le kaya mmušara wa boitekanelo o o diretsweng go baya le go dira ditlhatlhobo tsa ditopo le ditshekatsheko tse di tseneletseng mo ditopong fa go le maleba;
dijanaga tse di tlhophilweng" le kaya sejanaga sa mmušara wa setšhaba se se diretsweng go rwala ditopo, se se obamelang dikaelo tse di tlhagelelang mo Melawaneng.
Tlhogo ya Lefapha" le kaya motho yo o thapilweng jaaka tlhogo ya lefapha la porofense le le rweleng maikarabelo a boitekanelo;
Molao wa Diporofešene tsa Boitekanelo" le kaya Molao wa Diporofešene tsa Boitekanelo wa 1974 (Molao No. 56 wa 1974);
Molao wa Patlisiso ya setlhodi sa loso" le kaya Molao wa Patlisiso ya setlhodi sa loso wa 1959 (Molao No. 58 wa 1959);
Motlhankedi wa Patlisiso" le kaya leloko la Tirelo ya Sepodisi sa Aforika Borwa le le thapilweng go ya ka karolo 1 Molao wa Tirelo ya Sepodisi sa Aforika Borwa wa 1995 (Molao No. 68 wa 1995), e bile le supilwe go nna motlhankedi wa patlisiso go batlisisa setlhodi sa loso la motho yo o rileng gape fa go kgonagala, go netefatsa botšhotšhisi;
motho wa tsa boitekanelo" le kaya motho yo o kwadisitsweng jaaka motho wa tsa boitekanelo go ya ka Molao wa Diporofešene tsa Boitekanelo;
mmušara wa boitekanelo" le kaya mmušara wa Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki o o dirisediwang tlhatlhobo ya setopo ya loso le ditshekatsheko tse di tseneletseng tsa boitekanelo;
tlhatlhobo ya setopo" le kaya tlhatlhobo ya setopo, ka maikaelelo a go bona setlhodi sa loso le dintlha tse di amanang le loso, mme mo kaelong ya melawana e, go lebilwe merero ya boitekanelo;
Molao" le kaya Molao wa Bosetšhaba wa Boitekanelo wa 2003 (Molao No. 61 wa 2003).
Tirelo" le kaya Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki mo porofenseng e e tlamelang ka patlisiso ya boitekanelo ya loso lo lo tlhodilweng ke mabaka a tlholego kgotsa a e seng a tlholego; le
Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa' le kaya tirelo ya sepodisi e e tlhomilweng go ya ka karolo 5 ya Molao wa 1995 wa Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa.
Tiriso
(a) Melawana e e diragadiwa fela mo dintlheng tsa tshekatsheko ya setlhodi sa loso mo loso loo lo tlhodilweng ke mabaka a e seng a tlholego.
b Malebana le melawana e, loso lwa mabaka a e seng a tlholego lo akaretsa-
i loso longwe lo longwe lwa mabaka a ka tlhamalalo kgotsa a e seng a ka tlhamalalo a tlhotlheletso ya mmele kgotsa ya dikhemikhale ii loso longwe lo longwe, go akaretsa loso lo ka gale lo tla tsewang e le loso lo lo tlhodilweng ke mabaka a tlholego, lo go ya ka kakanyo ya motho wa tsa boitekanelo kgotsa motlhankedi wa patlisiso yo o batlisisang loso loo, lo diragetseng ka ntlha ya boikgatholoso jwa motho yo mongwe kgotsa tiro e e sa siamang ya motho yo mongwe; kgotsa iii loso longwe lo longwe lo lo akanngwang mo karolong 56 ya Molao wa
Diporofešene tsa Boitekanelo wa 1974.
Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki
Leloko le le maleba la Khuduthamaga ya porofense le tshwanetse go netefatsa gore go na le Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki mo Lefapheng la Boitekanelo la porofense go ya ka pholisi ya bosetšhaba le go ya ka melawana e.
Tirelo e e akanngwang mo molawaneng 3 e akaretsa tse di latelang le go se lebelele tsona fela, -
a fa go le maleba, go simolola ka tiragalo ya patlisiso ya loso ka therisano le motlhankedi wa patlisiso;
b go rwala maikarabelo a go tsaya setopo le go se tlosa mo tiragalong;
c go rwala maikarabelo a tlhokomelo ya setopo go tswa mo tiragalong ya loso go fitlha se gololwa go bolokiwa kgotsa go fisiwa, le dithulaganyo tse di amegang;
d go somarela bosupi jo bo malebana le loso lo lo batlisisiwang ka nako ya fa setopo se le mo tlhokomelong ya Tirelo;
e go dira patlisiso ya tlhatlhobo ya setopo, go akaretsa tlhatlhobo ka botlalo ya setopo ya kwa ntle le ya ka fa gare, fa go tlhokafala, le go kokoanya tsa merero ya bosupi;
f go dira dipatlisiso tse di maleba tse di kgethegileng;
g go tlamela ka dipegelo tsa boitekanelo, ka bosupi jwa boitseanape le ka dikakanyo;
h go boloka ditokomane, disampole le dilwana tse di amegang;
i go kokoanya tshedimosetso e e amegang, go e atlhaatlha le go e sekaseka go tlhomamisa merero ya ditiragalo tsa loso le e seng la tlholego kgotsa go nna teng ga ditiragalo tsa loso le e seng la tlholego; le j go tlamela ka tshedimosetso le kgakololo go ditheo tsa boitekanelo kgotsa mafapha kgotsa ditheo tse dingwe tsa puso kgotsa mafapha.
Go tlosiwa le go ralwa ga setopo
Tirelo e rwele maikarabelo a go tlosa le go rwala setopo go se isa kwa lefelong lengwe le le tlhophilweng.
Tirelo e ka rwala fela setopo ka mokgwa o o tlhagelelang mo melawaneng e e bile e tshwanetse go dirisa dijanaga tse di tlhophilweng mabapi le thwalo e e akanngwang mo molawaneng 5.
(a) Motho yo o eteletseng pele setheo sa boitekanelo kwa motho a kailweng a tlhokafetse e bile setlhodi sa loso se bonagala e le se e seng sa tlholego, o tshwanetse ka bonako go itsese Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa le Tirelo ka ga loso lo.
b Ka motsi wa loso le le tlhagelelang mo tseleng ya go leba kwa setheong sa boitekanelo kgotsa le le tlhagelelang fa go gorogiwa kwa setheong sa boitekanelo motho yo o eteletseng pele setheo seo sa boitekanelo o tshwanetse ka bonako go itsese Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa le Tirelo ka ga loso lo fa loso loo lo bonagala e le lo e seng lwa tlholego.
Ka motsi wa loso le le tlhagelelang kwa lefelong lengwe fela ntle le setheo sa boitekanelo, Tirelo e ka tlosa setopo mo tiragalong ya loso morago ga fa Motlhankedi wa Patlisiso a se na go neelana ka tela e e kwadilweng ya go tlosiwa ga setopo ke Tirelo.
Tirelo e tshwanetse go tlosa setopo le go se rwala go ya ka Melawana ya Dikaelo, go se lebisa kwa lefelong le le tlhophilweng morago ga tetla e e kwadilweng ya Motlhankedi wa Patlisiso.
(a) Setopo se ka tlosiwa mo lefelong le lengwe go leba kwa go le lengwe fela morago ga tumelelo e e kwadilweng ya motho yo o eteletseng pele lefelo le setopo se tlosiwang kwa go lona.
b Tumelelo e e akanngwang mo temaneng ya a e tshwanetse go bontsha dikgobalo, fa di le teng, tse setopo se ka tswang se na le tsona kgotsa matshwao a a ka tswang a nnile teng ka motsi wa go bewa. Go bewa mo ntlheng e go akaretsa tlhatlhobo ya setopo kgotsa thulaganyo nngwe fela ya boitekanelo e e amang setopo se.
Kamogelo ya setopo
Tirelo ga e a tshwanela go amogela setopo kwa lefelong le le tlhophilweng ntle le fa-
a setopo se se kaiwa se sa tlhole se tshela kgotsa se le mo maemong a go amogelwang ka tumelo gore motho o tlhokafetse;
b enfelopo ya kgetsi nngwe le nngwe e a bulwa malebana le setopo le go neelwa nomoro ya kwadiso;
c setopo se se lemogiwa ka nakwana ka leina kgotsa ka nomoro ya kwadiso e e akanngwang mo temeng (b); e bile d fa go se na rekhoto ya boitekanelo kgotsa hisitori , setopo se kaiwa le go supiwa e le kgetsi ya "kotsi ya tshwaetsego".
Lefelo le le tlhophilweng ga le a tshwanela go amogela setopo go tswa kwa lefelong le lengwe le le tlhophilweng ntle le tetla e e kwadilweng ya motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng le setopo se neng sa tlosiwa kwa go lona.
Motlhankedi wa kwa lefelong le le tlhophilweng yo o amogetseng setopo go ya ka molawana 11, o tshwanetse go netefatsa gore-
a setshwantsho sa sefatlhego sa moswi se a tsewa; le b gore menwana yotlhe ya moswi e a tsewa.
Go bewa ga setopo
(a) Motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng o tshwanetse go netefatsa gore lefelo le le tsidifatsang le a dirisiwa go baya ditopo tsotlhe kwa themphereitšheng e e kailweng le go ya ka thulaganyo e e tlhagelelang mo
Melawaneng ya Dikaelo.
b Setopo tse se kailweng go ya ka molawana 11 d se tshwanetse go tshwarwa badiri ba ba katiseditsweng tiro e e bile setopo se se tshwanetse go tsenngwa mo kgetseng e e siameng.
Motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng o tshwanetse go netefatsa gore themphereitšha ya setsidifatsi sengwe le sengwe se se nang le setopo e rekhotiwa mo kerafong gabedi ka letsatsi.
Phitlhelelo ya ditsidifatsi e tshwanetse go laolwa e bile motho yo o dumelelwang ke motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng go tlosa setopo, o tshwanetse go rekhota go tlosiwa go ga setopo ka mo bukeng ya ditiragalo.
Tlhatlhobo ya Setopo ya Boitekanelo
Tlhatlhobo ya setopo e ka diriwa fela-
a kwa felong le le tlhophilweng kgotsa kwa setheong; e bile b fa tlhatlhobo ya setopo e tsamaelana le karolo 661c ya Molao, ka kopo ya motlhankedi wa patlisiso yo o batlisisang loso, kgotsa tumelelo ya magiseterata yo tlhatlhobo ya setopo e ikaelelwang go diriwa mo kgaolong ya gagwe.
Ditlhatlhobo tsa setopo tsa boitekanelo di tshwanetse go diriwa mo malatsing a le supa a tumelelo e e kwadilweng e e amogetsweng ke motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo.
Batho ba ba dumeletsweng go dira tlhatlhobo ya setopo
Tlhatlhobo ya setopo e ka diriwa fela ke motho yo o dumeletsweng yo o thapilweng ke Tlhogo ya Lefapha go dira tiro e.
Motho yo o dumeletsweng a ka ikgolaganya le diporofešenale tse di maleba le go kopa diporofešenale tse go nna le seabe mo tlhatlhobong ya setopo le go nna le seabe malebana le tlhatlhobo ya go ya pele ya setopo: Le gore motho yo yo o dumeletsweng o somarela tshwanelo ya go laola tshwetso ya diporofešenale tse morago ga go sekaseka tshwetso ya bona.
Moithuti wa modiri kgotsa mokatisiwa mo go tsa malwetse tsa forensiki a ka nna le seabe mo tlhatlhobong ya setopo fela ka fa tlase ga kaelo le tlhokomelo ya tlhamalalo ya motho yo o dumeletsweng.
Bosupi jwa tlaleletso kwa tlhatlhobong ya setopo
Go ikaegilwe ka molao mongwe le mongwe, motho yo o dumeletsweng, a ka romela malebana le tlhatlhobo, kgotsa a dira gore go romelwe, go setheo se se dumeletsweng, ditogwa dingwe le dingwe, diedi, selo, kgotsa dilo tse di amang le setopo se, ka maikaelelo a go tlhotlhomisa setlhodi le lebaka la loso lwa motho kgotsa go diragatsa tsamaiso ya dithulaganyo le tsamaiso ya bosiamisi.
Motho yo o dumeletsweng ke ena fela yo o nang le thata ya go swetsa go sega setopo, kgotsa go tlosa karolo nngwe le nngwe, serwe kgotsa diteng tsa setopo se mabapi le patlisiso e e kgethegileng.
Batho ba ba dumeletsweng go ela tlhoko tlhatlhobo ya setopo
Mongwe le mongwe ntle le-
a motlhankedi wa patlisiso yo o batlisisang setlhodi sa loso; kgotsa b motho yo o dumeletsweng, a ka dira kopo go magiseterata yo setlhodi sa loso se batlisiwang mo kgaolong ya gagwe kgotsa go motho yo o dumeletsweng, go nna teng kwa tlhatlhobong ya setopo.
Motho yo o kailweng mo molawaneng 24 o tshwanetse go bontsha kgatlhego ya dilwana mo dipholong tsa tlhatlhobo e ya setopo, go magiseterata kgotsa go motho yo o dumeletsweng.
Motho yo o kailweng mo molawaneng 24 a ka kopa motho yo o dumeletsweng go letla motho wa tsa maletswe wa forensiki yo o ikemetseng, motlhankedi wa boitekanelo wa forensiki kgotsa motho wa tsa boitekanelo go tsena mo boemong jwa gagwe, fa fela:
a motho yo wa tsa malwetse wa forensiki, motlhankedi wa boitekanelo wa forensiki kgotsa motho wa tsa boitekanelo a sa nne le seabe mo tlhatlhobong ya setopo; e bile b kopo e e sa tlhole tiego e e feteletseng malebana le go diriwa ga tlhatlhobo ya setopo.
Go sa kgathalesege molawana 24, motho yo o dumeletsweng a ka letla batlhankedi ba ba rileng ba ba dumeletsweng ba lefelo le le tlhophilweng kwa tlhatlhobo ya setopo e tshwaneng go diriwa kwa go lona, go mo thusa ka tlhatlhobo e ya setopo le go dira ditiro tse di rileng tse di amegang.
Fa motho yo o dumeletsweng a ganne kopo e e akanngwang mo molawaneng 26, mabaka a a kwadilweng a tshwanetse go romelwa go motho yo o maleba mo sebakeng sa diura di le 72 malebana le go ganwa ga kopo e e akanngwa mo molawaneng 26.
Mongwe le mongwe yo o kgopisitsweng ke tshwetso ya motho yo o dumeletsweng a ka dira boikuelo go Tlhogo ya Lefapha mo sebakeng sa diura di le 48 morago ga go itsisewe ka tshwetso ya go gana kopo e e akanngwang mo molawaneng 26.
 Motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng kwa tlhatlhobo ya setopo e neng ya diriwa kwa go lona o tshwanetse go dira dikgato tsa taolo go ya ka molawanapotlana go thibela phitlhelelo e e sa dumelelwang ya direkhoto tse di amanang le ditlhatlhobo tsa setopo le ya lefelo la go baya kwa direkhoto di bewang ka mo go lona.
Mongwe le mongwe yo o-
a retelelwang ke go dira tiro e a e neetsweng go ya ka molaopotlana 1;
b dirang gore rekhoto e se ke ya nepagala ka go tsenya kgotsa go phimola kgotsa go fetola tshedimosetso e e leng ka mo rekhotong e;
c tlhagisang, fetolang kgotsa yo o latlhang rekhoto ntle le tumelelo ya go dira jalo;
d retelelwang ke go tlhagisa kgotsa go fetola rekhoto fa a kopilwe sentle go dira jalo;
e tlamelang ka tshedimosetso e e fosagetseng ka maikaelelo a gore e tsenngwe ka mo rekhotong;
f ka ntle ga tumelelo, a kopisang karolo nngwe le nngwe ya rekhoto;
g ka ntle ga tumelelo, a golaganyang dintlha tsa temogo tsa sebele tsa setopo le rekhoto e e amanang le hisitori ya setopo;
h bonang phitlhelelo e e sa dumelelwang ya rekhoto kgotsa ya sengwe se se somarelang rekhoto, go akaretsa go kgoreletsa tshedimosetso e e romelwang go tswa go mongwe go ya go yo mongwe, kgotsa karolo nngwe ya sengwe se se somarelang rekhoto;
i ka ntle le tumelelo, a golaganyang karolo nngwe fela ya khomphiutara kgotsa sengwe fela sa ileketeroniki se mo go sona direkhoto di somaretsweng go-
i khomphiutara nngwe fela kgotsa sengwe fela sa ileketeroniki; kgotsa ii theminale kgotsa setsenngwa se se golaganngwang le kgotsa se se dirang karolo ya khomphiutara nngwe kgotsa sengwe sa ileketeroniki; kgotsa j ka ntle le tumelelo, a fetolang kgotsa a koafatsang tiro ya-
i karolo nngwe ya sengwe se se dirang sa khomphiutara kgotsa sengwe fela sa ileketeroniki se mo go sona direkhoto tsa setopo di beilweng; kgotsa ii karolo nngwe ya lenaneo le le dirisiwang go rekhota, go baya, go ntsha kgotsa go senola tshedimosetso mo khomphiutareng kgotsa sengwe fela sa ileketeroniki se mo go sona direkhoto tsa setopo di beilweng, o dira tlolomolao e bile o tshwanelwa morago ga go bonwa molato go faeniwa kgotsa go tlhatlhelwa go paka e e sa feteng ngwaga o le mongwe kgotsa faene le go tlhatlhelwa ka bobedi.
Motho yo o rweleng maikarabelo a lefelo le le tlhophilweng o tshwanetse go somarela rejisetara e ka mo go yona faele nngwe le nngwe e e tlosiwang kgotsa karolo ya faele, go tswa mo lefelong la go baya e rekhotiwang, gape e ka mo go yona a tshwanetseng go tsenya dintlha tsotlhe tsa motho yo o dumeletsweng go tlosa faele e kgotsa karolo ya yona, maikaelelo, letlha le nako e e tlositsweng ka yona le e e busitsweng ka yona le tshedimosetso e e tsewrweng mo go yona.
Temogo ya setopo
Setopo se ka lemogiwa fela ke mogatse, mokapelo, ngwana yo mogolo, motsadi, motlamedi, abuti yo mogolo, ausi yo mogolo kgotsa motlhokomedi.
Dilwana tsa sebele tsa moswi di tshwanetse go neelwa go motho yo o kailweng mo molawaneng 32 fa motho yo o dumeletsweng yo o dirileng tlhatlhobo ya setopo le motlhankedi wa patlisiso ba kgotsofetse gore dilwana tse tsa sebele ga di tlhokagale jaaka bosupi.
Go gololwa ga setopo
Setopo se ka gololwa fela mo Tirelong go neelwa motho yo o dirang ka ditopo morago -
a ga fa mogatse, mokapelo, ngwana yo mogolo, motsadi, motlamedi, abuti yo mogolo, ausi yo mogolo, motlhokomedi a se na go neelana ka tetla e e kwadilweng, kgotsa ka taelo ya Kgotla ;
b ga fa motho yo o dumeletsweng a se na go neelana ka tumelelo ya go gololwa ga setopo se; le c fa go tlhokagala, fa sampole ya togwa kgotsa ya madi e e malebana le tshekatsheko ya DNA e se na go kokoanngwa le go bewa sentle.
Fa motho yo o neelanang ka tetla jaaka go kailwe mo molawaneng 33(a) a sa kgone go duelela poloko ya setopo, mmasepala o o laolang lefelo le setopo se neng se beilwe kwa go lona, o tshwanetse go tlamela ka poloko ya motlhoki.
Setopo se se sa lemogiwang
Setopo se se sa lemogiwang se tshwanetse go isiwa kwa setsidifatsing mo sebakeng sa malatsi a le supa a kamogelo, mme fa setopo se se sa lemogiwe mo sebakeng sa malatsi a le 30, mmasepala o o laolang lefelo le le tlhophilweng, o tshwanetse go tlamela ka poloko ya setopo ya motlhoki.
Loso lwa motho yo o tlhatlhetsweng
Tlhogo ya Tirelo ya porofense o tshwanetse go itsisewe ka bonako fa lefelo le kopiwa go amogela setopo sa motho yo o tlhokafetseng ka mabaka a e seng a tlholego fa a ntse a tlhatlhetswe ke Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa kgotsa Lefapha la Ditirelo tsa Kgopololo jaaka motshwarwa yo o letileng tsheko kgotsa mogolegwa yo bonweng molato.
Fa go tlhokagala, tlhatlhobo ya setopo go tlhomamisa setlhodi sa loso lwa motshwarwa yo o letileng tsheko kgotsa mogolegwa yo o bonweng molato, e ka diriwa fela-
a ke motho yo o dumeletsweng yo o tlhophilweng ke tlhogo ya Tirelo ya porofense;
b malebana le loso fa a tlhatlhetswe ke Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa, morago ga fa Bokaedi jo bo Ikemetseng jwa Dingongorego bo se na go itsisewe ka ga tlhatlhobo e ya setopo; le c malebana le loso fa a tlhatlhetswe ke Lefapha la Ditirelo tsa Kgopololo, morago ga fa Moatlhodi wa Tlhatlhobo yo o kailweng mo Molaong wa Ditirelo tsa Kgopololo wa 1998 Molao No. 111 wa 1998, a se na go itsisewe ka tlhatlhobo e ya setopo.
Kotsi e e masisi e e amang batho ba ba fetang lesome
Mo mererong e e mabapi le kotsi e e masisi e e tlholang loso lwa batho ba ba fetang 10, Mokaedi wa bosetšhaba yo o rweleng maikarabelo a tsa malwetse a forensiki kgotsa motho yo o mo neetseng tiro e, o tshwanetse go gokaganya thulaganyo ya ditopo go ya ka melawana e le go netefatsa tirisano le Tirelo ya Sepodisi ya Aforika Borwa le Tirelo e loso lo tlhagileng mo porofenseng ya yona.
Mokaedi wa bosetšhaba yo o rweleng maikarabelo a tsa malwetse a forensiki kgotsa motho yo o neetseng tiro yo o kailweng mo molawaneng 39, o tshwanetse go netefatsa-
a gore motho yo o dumeletsweng o etela lefelo la kotsi le Mmatlisisi wa Forensiki; le b gore tlhatlhobo ya setopo e diriwa ntle le tiego e e feteletseng go ya ka melawana e ke Moitseanape-mogolo wa tsa malwetse a Forensiki, kgotsa motlhophiwa wa gagwe, mo setopong sengwe le sengwe se se tlosiwang mo kotsing.
Komiti ya Bosetšhaba ya Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki
Tona e tshwanetse go tlhoma komiti e e bidiwang Komiti ya Bosetšhaba ya Tirelo ya tsa Malwetse ya Forensiki go gakolola Tona malebana le-
a pholisi e e mabapi le morero mongwe le mongwe o o tla netefatsang, o o tla rotloetsang, o o tla tokafatsang kgotsa o o tla tshegetsang ditirelo tsa malwetse tsa forensiki;
b dikaedi, maemo le dikaelo mabapi le go dira ditirelo tsa malwetse tsa forensiki, go akaretsa maemo a boitekanelo le a polokesego le maemo a a lekaneng a a mabapi le kamogelo ya dimmušara tsa forensiki; le c morero mongwe le mongwe wa setegeniki o o amanang le tsa malwetse a forensiki a a nang le bokao mo dipholising tsa boitekanelo le ditogamaano.
Ditlhokego tsa Boikarabelo le tsa Go bega
Tlhogo ya Lefapha e tshwanetse go romela dipoelo tsa ngwaga le ngwaga tsa dipalopalo le tsa dipegelo go Mokaedikakaretso ka mokgwa o o tshwanetseng go tlhomamisiwa ke Mokaedikakaretso nako le nako.
Ditlolomolao
Mongwe le mongwe yo o retelelwang ke go obamela dikaelo dingwe le dingwe tsa melawana e o molato wa tlolomolao e bile o tshwanelwa ke faene morago ga go bonwa molato kgotsa go tlhatlhelwa sebaka se se sa feteng dingwaga di le tlhano kgotsa faene le go tlhatlhelwa ka bobedi.
Kemedi
 Tlhogo ya Lefapha kgotsa tlhogo ya Tirelo ya porofense a ka, ka lekwalo, le ka maemo a a ka a tlhomamisang, neela kgotsa a rolela thata nngwe le nngwe kgotsa tiro go motlhankedi wa lefapha la porofense kgotsa modiri wa lefelo le le tlhophilweng, ntle le fa go na le thibelo e e rileng ya kemedi e kgotsi tiro.
Kemedi kgotsa tiro e e dirilweng ka fa tlase ga molaopotlana 1 ga e-
a tseele Tlhogo ya Lefapha kgotsa tlhogo ya Tirelo ya porofense maikarabelo kgotsa maemo malebana le go dirwa ga tiro e e amegang; kgotsa b thibele go dirwa ga tiro e e amegang ke Tlhogo ya Lefapha kgotsa tlhogo ya Tirelo ya porofense.
Tlhogo ya Lefapha kgotsa tlhogo ya Tirelo ya porofense a ka tlhabolola kgotsa a beela kwa thoko tshwetso nngwe le nngwe e e tserweng ke motho malebana le go diragatsa thata e e neetsweng motho yo.
LETLHA:
